
“ဘံုဘုိင္ကေရလည္း သန္႔ပါတယ္ဗ်ာ ၊ တကယ္ေတာ့ ေရသန္႔ဗူးခြံေတြက သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကုိ ဖ်က္ဆီးေနတာဗ် ” လို႔ ကြ်မ္းက်င္သူပညာရွိမ်ားက ဆိုပါတယ္ ၊၊
Australian နုိင္ငံ Sydney ေတာင္ပုိင္းမွ ျမဳိ႕ငယ္ေလးတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Bundanoon ျမိဳ႕မွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ဗုဒၵဟူးေန႔က ေသာက္ေရသန္႔ဗူး တားဆီးတုိက္ဖ်က္ေရး အတြက္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္တဲ့ ပြဲတစ္ခုကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္၊၊ ဒါဟာ ကမာၻေပၚမွာ ပထမဆံုးျပဳလုပ္တဲ့ ေသာက္ေရသန္႔ဗူး တုိက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္ ၊၊
စင္ကာပူမွာေတာ့ ဒီလိုကန္႔ကြက္တားဆီးေရး ဆုိတာ မလြယ္ကူတဲ့ ျဖစ္ရပ္တစ္ခုပါလို႔ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားက ဆိုပါတယ္ ၊၊ အဲဒါေပမယ့္ လူေတြ အားလံုးပူးေပါင္းပါ၀င္ ျပီး ဒီဗူးေတြ ကို သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ဆိုတာေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တစ္ခုပါပဲ ၊၊
လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္က ေသာက္ေရသန္႔ဗူး ၁၃၅ ၀၀၀ တန္ေက်ာ္ အတြက္ စုစုေပါင္း စင္ကာပူေဒၚလာ ၁၂၆သန္းေက်ာ္ အသံုးျပဳခဲ့ရပါတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္ ၊၊ Lee Kuan Yew School of Public Policy ေက်ာင္း မွ PhD ေက်ာင္းသူ Ms Leong Ching ႏွင့္ Professor Tommy Koh ကဆိုတာကေတာ့ စင္ကာပူႏုိင္ငံသားေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ အမူအက်င့္ ေတြ ကို ျပဳျပင္မယ္ လို႔ယံုၾကည္ပါတယ္ ၊၊ ဒီအေလ့အက်င္႔ဟာ မေကာင္းဘူးဆိုတာလည္း သူတို႔သိေနတာ ပဲ ၊၊ ႏုိင္ငံေတာ္အတြက္ လည္း မလိုအပ္ပဲ ေငြေၾကးေတြ အေျမာက္အျမား ကုန္က်ေနတယ္ေလ ၊၊
ေဆာင္းပါးအေနနဲ႔ PUB Magazine , Pure , Straits Times ေတြမွာ တင္ျပခဲ့ျပီးပါျပီ ၊၊ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ေရအရင္းျမစ္ထိန္းသိမ္းေရး ၀န္ၾကီးဌာနသို႔လည္း တုိက္တြန္းခဲ့ျပီးျဖစ္ပါတယ္ ၊၊ ၀န္ၾကီးဌာနေတြအားလံုး ၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအားလံုး ၊ ဆက္စပ္ေနေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအားလံုးသုိ႕ ပညာေရးဌာနအဖြဲ႔အစည္းမ်ား အားလံုးသို႔ ေရသန္႔ဗူး ေသာက္ေသာ အေလ့အထကုိ တားဆီးေရးအတြက္ တုိက္တြန္း သင့္တယ္လို႔ထင္ပါတယ္ လို႔ သူတို႔ႏွစ္ဦးက ဆိုပါတယ္ ၊၊
ဂ်ာနယ္ ဆရာမတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Ms Leong ကဆိုတာကေတာ့ တကယ္ေတာ့ေလ လူေတြ အားလံုး သိေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္ ၊၊ အခုေတာ့ လူေတြကအဲဒီအေၾကာင္းကို ေသခ်ာမသိၾကဘူးရွင့္ ၊၊ ေရသန္႔ဘူးထဲက ေရက ဘံုဘုိင္ေရထက္သန္႔တယ္လို႔ သူတို႔က ထင္ေနၾကတာေလ ၊၊ တကယ္ေတာ့ ေရသန္႔ဗူးထဲက ေရက ဘံုဘုိင္ေရထက္ အဆ ၈၅၀ ပိုျပီးေစ်းၾကီးတယ္ဆိုတာ သူတို႔သိေစခ်င္လိုက္တာ၊၊ လို႔ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္ ၊၊
ဘာျဖစ္လို႔သူတို႔ ေရသန္႔ဗူးေတြကို ေသာက္ေနရတယ္ဆိုတာ နားလည္ပါတယ္ ၊၊ သူတို႔အတြက္ အျခား နည္းလမ္း မရွိဘူးေလ၊၊ ေနာက္တစ္ခုက တကယ္ေတာ့ ေရက က်န္းမာေရးအတြက္ အက်ိဳးရွိတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္မခုိင္မာတဲ့ အခ်က္အယူအဆတစ္ခုကလည္း ရွိေနေသးတယ္ေလ ၊၊ စင္ကာပူမွာ ဒီဗူးခြံေတြကို မီးရွုိ႕ပစ္ရတယ္ ေနာက္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္ေတြ လည္း အေၾကာင္းမဲ့ ထြက္ေနတာေပါ့၊၊ ကမာၻတစ္၀ွမ္းမွာ ေရသန္႔ဗူးတိုက္ဖ်က္ေလ်ာ႔ခ်ေရး စီမံခ်က္ေတြဟာ ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္း ေရးနဲ႔ ၊ ကုန္က် စရိတ္ ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ တစ္တပ္တစ္အားပါ၀င္လာမွာပါ ၊၊
Euromonitor International Research company ရဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္အဆိုအရေတာ့ က်န္းမာေရးအတြက္ စိတ္ခ်ရတာရယ္ ၊ လြယ္လြယ္ကူကူ ၀ယ္ယူရရွိႏုိင္တာရယ္က ေရသန္႔ဗူးေတြကိုေသာက္သံုးျဖစ္ေစဖို႔ အေၾကာင္းျပခ်က္တစ္ခု ျဖစ္မယ္လို႔ဆိုပါတယ္၊၊ ေနာက္အသက္ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္ Nanyang Polytechanic ေက်ာင္းသူ Ms Melanie Ghui ကဆိုတာကေတာ့ လြယ္လြယ္ကူကူ၀ယ္လို႔ရတယ္ ေနာက္ ေစ်းလည္း သိပ္မၾကီးဘူးေလ၊၊ ဒါ့ေၾကာင့္ျဖစ္မယ့္ရွင့္ လို႔သူ႔အျမင္ကုိ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာျပပါတယ္ ၊၊
ကြ်မ္းက်င္သူပညာရွိမ်ားကေတာ့ ခႏၱာကုိယ္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အဟာရေတြကို အစားအစာေတြ ကေန ရပါတယ္ ၊၊ ေရကေနရတာမဟုတ္ပါဘူးလို႔ ထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳပါတယ္၊၊ လိုအပ္တဲ့ အဟာရဓါတ္ျပည့္၀ ဖုိ႔ ေရေတြ အမ်ားၾကီးေသာက္ဖို႔လိုအပ္တယ္ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ကိစပါလို႔ Nutritionist Velumani Deepapriya ဆိုသူက ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုပါတယ္ ၊၊
ဒါေပမယ့္ လူေတြ ရဲ့ အမူအက်င့္ကို ျပဳျပင္ဖို႔ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ခဲယဥ္းမွာပါ ၊၊ စင္ကာပူမွာေတာ့ စီမံခ်က္ တစ္ခုအေနနဲ႔ အခုေလာေလာဆယ္ မလုပ္ေသးပါဘူး ၊၊ ဒါေပမယ့္ စင္ကာပူႏုိင္ငံသားေတြကိုေတာ့ လက္ခံယံၾကည္ေစခ်င္ပါတယ္လို႔ Director Howard Shaw က ဆိုပါတယ္ ၊၊ ဒီလို စီမံခ်က္မ်ိဳးေတာ့ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ထင္ျမင္ပါတယ္ ၊၊ ဘာ့ေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ဘံုဘုိင္ေရကလည္းေ သာက္လို႔ ျဖစ္ေနတာ ပဲ ေလ၊၊ ဒါေပမယ့္ စားေသာက္ဆိုင္ေတြ အတြက္ေတာ့ အဆင္မေျပႏုိင္ဘူးထင္တယ္ ၊၊ ေနာက္တစ္ခုက PUB က ေၾကာ္ျငာထားတာကေတာ့ စင္ကာပူက ဘံုဘုိင္ေရက ကမာၻ႔ အဆင့္အတန္း မွီ ေရသန္႔ျဖစ္တယ္ေလ ၊၊ ဒါဆိုစိတ္ခ်လက္ခ် ေသာက္လို႔ရတာေပါ့ ၊၊ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔ဗ် ၊၊ လို႔ဆိုပါတယ္ေလ ၊၊
Australian နုိင္ငံ Sydney ေတာင္ပုိင္းမွ ျမဳိ႕ငယ္ေလးတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Bundanoon ျမိဳ႕မွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ဗုဒၵဟူးေန႔က ေသာက္ေရသန္႔ဗူး တားဆီးတုိက္ဖ်က္ေရး အတြက္ မဲခြဲဆံုးျဖတ္တဲ့ ပြဲတစ္ခုကို က်င္းပခဲ့ပါတယ္၊၊ ဒါဟာ ကမာၻေပၚမွာ ပထမဆံုးျပဳလုပ္တဲ့ ေသာက္ေရသန္႔ဗူး တုိက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္ ၊၊
စင္ကာပူမွာေတာ့ ဒီလိုကန္႔ကြက္တားဆီးေရး ဆုိတာ မလြယ္ကူတဲ့ ျဖစ္ရပ္တစ္ခုပါလို႔ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားက ဆိုပါတယ္ ၊၊ အဲဒါေပမယ့္ လူေတြ အားလံုးပူးေပါင္းပါ၀င္ ျပီး ဒီဗူးေတြ ကို သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ဆိုတာေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တစ္ခုပါပဲ ၊၊
လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္က ေသာက္ေရသန္႔ဗူး ၁၃၅ ၀၀၀ တန္ေက်ာ္ အတြက္ စုစုေပါင္း စင္ကာပူေဒၚလာ ၁၂၆သန္းေက်ာ္ အသံုးျပဳခဲ့ရပါတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္ ၊၊ Lee Kuan Yew School of Public Policy ေက်ာင္း မွ PhD ေက်ာင္းသူ Ms Leong Ching ႏွင့္ Professor Tommy Koh ကဆိုတာကေတာ့ စင္ကာပူႏုိင္ငံသားေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ အမူအက်င့္ ေတြ ကို ျပဳျပင္မယ္ လို႔ယံုၾကည္ပါတယ္ ၊၊ ဒီအေလ့အက်င္႔ဟာ မေကာင္းဘူးဆိုတာလည္း သူတို႔သိေနတာ ပဲ ၊၊ ႏုိင္ငံေတာ္အတြက္ လည္း မလိုအပ္ပဲ ေငြေၾကးေတြ အေျမာက္အျမား ကုန္က်ေနတယ္ေလ ၊၊
ေဆာင္းပါးအေနနဲ႔ PUB Magazine , Pure , Straits Times ေတြမွာ တင္ျပခဲ့ျပီးပါျပီ ၊၊ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ေရအရင္းျမစ္ထိန္းသိမ္းေရး ၀န္ၾကီးဌာနသို႔လည္း တုိက္တြန္းခဲ့ျပီးျဖစ္ပါတယ္ ၊၊ ၀န္ၾကီးဌာနေတြအားလံုး ၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအားလံုး ၊ ဆက္စပ္ေနေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအားလံုးသုိ႕ ပညာေရးဌာနအဖြဲ႔အစည္းမ်ား အားလံုးသို႔ ေရသန္႔ဗူး ေသာက္ေသာ အေလ့အထကုိ တားဆီးေရးအတြက္ တုိက္တြန္း သင့္တယ္လို႔ထင္ပါတယ္ လို႔ သူတို႔ႏွစ္ဦးက ဆိုပါတယ္ ၊၊
ဂ်ာနယ္ ဆရာမတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Ms Leong ကဆိုတာကေတာ့ တကယ္ေတာ့ေလ လူေတြ အားလံုး သိေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္ ၊၊ အခုေတာ့ လူေတြကအဲဒီအေၾကာင္းကို ေသခ်ာမသိၾကဘူးရွင့္ ၊၊ ေရသန္႔ဘူးထဲက ေရက ဘံုဘုိင္ေရထက္သန္႔တယ္လို႔ သူတို႔က ထင္ေနၾကတာေလ ၊၊ တကယ္ေတာ့ ေရသန္႔ဗူးထဲက ေရက ဘံုဘုိင္ေရထက္ အဆ ၈၅၀ ပိုျပီးေစ်းၾကီးတယ္ဆိုတာ သူတို႔သိေစခ်င္လိုက္တာ၊၊ လို႔ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္ ၊၊
ဘာျဖစ္လို႔သူတို႔ ေရသန္႔ဗူးေတြကို ေသာက္ေနရတယ္ဆိုတာ နားလည္ပါတယ္ ၊၊ သူတို႔အတြက္ အျခား နည္းလမ္း မရွိဘူးေလ၊၊ ေနာက္တစ္ခုက တကယ္ေတာ့ ေရက က်န္းမာေရးအတြက္ အက်ိဳးရွိတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္မခုိင္မာတဲ့ အခ်က္အယူအဆတစ္ခုကလည္း ရွိေနေသးတယ္ေလ ၊၊ စင္ကာပူမွာ ဒီဗူးခြံေတြကို မီးရွုိ႕ပစ္ရတယ္ ေနာက္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆုိက္ေတြ လည္း အေၾကာင္းမဲ့ ထြက္ေနတာေပါ့၊၊ ကမာၻတစ္၀ွမ္းမွာ ေရသန္႔ဗူးတိုက္ဖ်က္ေလ်ာ႔ခ်ေရး စီမံခ်က္ေတြဟာ ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္း ေရးနဲ႔ ၊ ကုန္က် စရိတ္ ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ တစ္တပ္တစ္အားပါ၀င္လာမွာပါ ၊၊
Euromonitor International Research company ရဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္အဆိုအရေတာ့ က်န္းမာေရးအတြက္ စိတ္ခ်ရတာရယ္ ၊ လြယ္လြယ္ကူကူ ၀ယ္ယူရရွိႏုိင္တာရယ္က ေရသန္႔ဗူးေတြကိုေသာက္သံုးျဖစ္ေစဖို႔ အေၾကာင္းျပခ်က္တစ္ခု ျဖစ္မယ္လို႔ဆိုပါတယ္၊၊ ေနာက္အသက္ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္ Nanyang Polytechanic ေက်ာင္းသူ Ms Melanie Ghui ကဆိုတာကေတာ့ လြယ္လြယ္ကူကူ၀ယ္လို႔ရတယ္ ေနာက္ ေစ်းလည္း သိပ္မၾကီးဘူးေလ၊၊ ဒါ့ေၾကာင့္ျဖစ္မယ့္ရွင့္ လို႔သူ႔အျမင္ကုိ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာျပပါတယ္ ၊၊
ကြ်မ္းက်င္သူပညာရွိမ်ားကေတာ့ ခႏၱာကုိယ္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အဟာရေတြကို အစားအစာေတြ ကေန ရပါတယ္ ၊၊ ေရကေနရတာမဟုတ္ပါဘူးလို႔ ထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳပါတယ္၊၊ လိုအပ္တဲ့ အဟာရဓါတ္ျပည့္၀ ဖုိ႔ ေရေတြ အမ်ားၾကီးေသာက္ဖို႔လိုအပ္တယ္ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ကိစပါလို႔ Nutritionist Velumani Deepapriya ဆိုသူက ထပ္ေလာင္းေျပာဆိုပါတယ္ ၊၊
ဒါေပမယ့္ လူေတြ ရဲ့ အမူအက်င့္ကို ျပဳျပင္ဖို႔ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ခဲယဥ္းမွာပါ ၊၊ စင္ကာပူမွာေတာ့ စီမံခ်က္ တစ္ခုအေနနဲ႔ အခုေလာေလာဆယ္ မလုပ္ေသးပါဘူး ၊၊ ဒါေပမယ့္ စင္ကာပူႏုိင္ငံသားေတြကိုေတာ့ လက္ခံယံၾကည္ေစခ်င္ပါတယ္လို႔ Director Howard Shaw က ဆိုပါတယ္ ၊၊ ဒီလို စီမံခ်က္မ်ိဳးေတာ့ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ထင္ျမင္ပါတယ္ ၊၊ ဘာ့ေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ဘံုဘုိင္ေရကလည္းေ သာက္လို႔ ျဖစ္ေနတာ ပဲ ေလ၊၊ ဒါေပမယ့္ စားေသာက္ဆိုင္ေတြ အတြက္ေတာ့ အဆင္မေျပႏုိင္ဘူးထင္တယ္ ၊၊ ေနာက္တစ္ခုက PUB က ေၾကာ္ျငာထားတာကေတာ့ စင္ကာပူက ဘံုဘုိင္ေရက ကမာၻ႔ အဆင့္အတန္း မွီ ေရသန္႔ျဖစ္တယ္ေလ ၊၊ ဒါဆိုစိတ္ခ်လက္ခ် ေသာက္လို႔ရတာေပါ့ ၊၊ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔ဗ် ၊၊ လို႔ဆိုပါတယ္ေလ ၊၊
ဒီေန႔ထုတ္ Straits Times သတင္းစာမွ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္အား ဘာသာျပန္ပါသည္ ၊၊ မျပည္စံု လြဲမွားမွုမ်ား သည္ ကြ်န္ေတာ္ ဘာသာျပန္သူ၏ ညံ့ဖ်င္းမွု အားနည္းခ်က္သက္သက္သာ ျဖစ္ပါသည္ ၊၊
ေလးစားစြာျဖင့္
မင္းအိမ္ျဖဴ
http://www.fileden.com/files/2009/7/12/2506628/water-disaster.pps
သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ ပုိ႔ေပးလိုက္တဲ့ Water-disaster ဆိုတဲ့ PowerPoint File ေလးကုိလည္း အတူတကြ သိမ္းဆည္းထား လိုက္ပါသည္ ၊၊
